วังแห่งโครงการ
การเกษตรเพื่อประชาชน


     สวนจิตรลดาอาจเป็นวังพระมหากษัตริย์พระองค์เดียวในโลกนี้ที่เป็นสถานที่ทดลองโครงการนับไม่ถ้วน เพื่อผลประโยชน์ของราษฎร
พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน (Chitralada Villa Royal Residence) เป็นพระตำหนักในพระราชวังดุสิต หรือที่ชาวบ้านทั่ว ๆ ไปมักเรียกกันว่า “สวนจิตรลดา” สร้างขึ้นเมื่อปี ๒๔๕๖ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ บริเวณทุ่งส้มป่อย ซึ่งเป็นทุ่งนาระหว่างพระราชวังสวนดุสิตกับวังพญาไท โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานนามทุ่งส้มป่อยว่า สวนจิตรลดา และพระราชทานนามพระตำหนักว่า “พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน”


     ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ประกาศยกสวนจิตรลดา เป็นพระราชฐานอยู่ในเขตพระราชวังดุสิต 


     ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ใช้พระตำหนักจิตรลดารโหฐานเป็นที่ประทับถาวร โปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สร้างโรงเรียนจิตรลดา เมื่อปี ๒๕๐๑ เป็นสถานศึกษาชั้นต้นสำหรับพระราชโอรส พระราชธิดาและบุตรหลานข้าราชสำนัก โปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สร้างศาลาดุสิดาลัย เป็นศาลาอเนกประสงค์


     ความพิเศษหนึ่งเดียวในโลกนี้ของพระตำหนักจิตรลดาคือ ในสถานที่แห่งนี้เป็นแหล่งทดลอง แหล่งวิจัย โครงการตามพระราชดำริทางด้านการเกษตรเพื่อประโยชน์ของชาวไทย คือ ภายในพระตำหนัก พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้เป็นสถานที่ทดลองโครงการทดลองส่วนพระองค์เกี่ยวกับการเกษตร เพื่อนำผลการศึกษาพระราชทานแก่ประชาชนนับไม่ถ้วนโครงการ


     จุดเริ่มต้นของโครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา เป็นการศึกษาค้นคว้า ทดลอง และวิจัยเพื่อแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ ด้วยการสร้างฐานความรู้ด้วยการมอง วิเคราะห์ และทดลองแก้ไขปัญหาด้วยปัญญา ซึ่งสามารถนำไปสู่การปฏิบัติได้จริง หัวใจของโครงการคือมุ่งหวังให้ที่นี่เป็นแหล่งเรียนรู้ที่เข้าถึงได้ง่าย สามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้จริง


     พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงเริ่มจากสิ่งที่เป็นหัวใจสำคัญของประเทศ นั่นคือ การแก้ไขปัญหาให้แก่เกษตรกรซึ่งเป็นประชากรส่วนใหญ่ อาทิ การปลูกข้าวต้องมีองค์ความรู้ พระองค์ท่านทรงรวบรวมองค์ความรู้ผสมผสานเทคโนโลยีอย่างง่ายและเครื่องจักรกลสมัยใหม่เข้ากับวัฒนธรรมดั้งเดิม เป็นต้น ทุกกิจกรรมที่เกิดขึ้นภายในโครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา จึงดำเนินไปด้วยความสอดคล้องกับหัวใจของโครงการที่มุ่งหวังให้ที่นี่เป็นแหล่งเรียนรู้ที่เข้าถึงได้ง่าย สามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้จริง และที่สำคัญยังเป็นการเรียนรู้ที่มีรากฐานดั้งเดิมมาจากภูมิปัญญาท้องถิ่นของไทยอย่างแท้จริง