จากต้นหญ้าสู่กำแพงที่มีชีวิต
“ให้ศึกษาทดลองปลูกหญ้าแฝกเพื่อป้องกันการพังทลายของดินในพื้นที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ และศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชดำริตลอดจนพื้นที่อื่น ๆ”พระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2534
“...ดินแข็งเป็นดานอย่างนี้ทำอะไรไม่ได้ แต่ถ้าเราปลูกหญ้าแฝกด้วยวิธีการที่เหมาะสม เมื่อฝนตกลงมาความชื้นจะอยู่ในดินบริเวณเรือนรากของหญ้าแฝกที่ลงรากลึก โดยเฉพาะการปลูกหญ้าแฝกตามแนวระดับขวางทางลาดชัน แนวหญ้าแฝกก็จะเปรียบเหมือนกับกำแพงธรรมชาติที่มีชีวิต ที่จะช่วยหยุดยั้งการพังทลายของดิน ชะลอความเร็วของน้ำที่ไหลบ่า สามารถกักเก็บตะกอนดิน ทำให้เกิดหน้าดินและความชื้นใต้ดิน เมื่อเกิดหน้าดินและดินมีความชื้นจะปลูกผักปลูกหญ้าก็ได้และอีกประการหนึ่งรากของหญ้าแฝกแข็งเป็นพิเศษ อาจสามารถเจาะลงไปในดินที่แข็งเป็นดานได้...” พระราชกระแสพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ระหว่างการเสด็จพระราชดำเนิน โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2535 และ “หญ้าแฝกนี้ได้ศึกษามาเป็นเวลาถึงสิบเจ็ดปี อย่างที่ท่านองคมนตรีได้กล่าวเมื่อตะกี้ ซึ่งก็นับว่าเป็นเวลาช้านาน แต่เป็นเวลาที่เป็นประโยชน์มากและได้ผลอย่างยิ่ง เป็นสิ่งที่น่ามหัศจรรย์ที่หญ้าชนิดเดียวได้รับการศึกษานานถึงสิบเจ็ดปี แต่ต้องเข้าใจว่าหญ้าแฝกมีหลายชนิดและถ้าไม่ได้ศึกษา ก็ไม่ได้ประโยชน์ขึ้นมาอย่างที่ได้เกิดขึ้น...” เป็นพระราชดำริที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรพระราชทานแก่นายอำพล เสนาณรงค์ อดีตองคมนตรี และคณะผู้ปฏิบัติงานโครงการพัฒนาและรณรงค์การใช้หญ้าแฝกอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ไว้เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2552 ทั้งหมดนี้เป็นพระราชดำริที่ทรงให้ไว้เกี่ยวกับการศึกษาทดลองถึงคุณประโยชน์ของหญ้าแฝก
นับเป็นเวลากว่า ๓๐30 ปี ที่หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนรวมทั้งประชาชนได้มีการดำเนินงานสนองพระราชดำริเรื่อยมา ปัจจุบันการทดลองปลูกหญ้าแฝกบนดินดานของศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ประสบผลสำเร็จเป็นแบบอย่างให้กับผู้สนใจเข้าไปศึกษาเรียนรู้และนำกลับไปประยุกต์ใช้ ซึ่งประชาชนทั้งหลายน้อมนำไปใช้พัฒนาที่ดินได้จริง จากพื้นที่เสื่อมโทรมยังสามารถฟื้นฟูกลับมา สร้างผลผลิตได้มากขึ้น