ถนนดิสโก้ : ท่วงทำนองแห่งการพัฒนา
โครงการพัฒนาลุ่มน้ำลำพะยัง (ตอนบน) อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
ในเดือนพฤศจิกายน ปี 2535 จากไฟฉายเพียงไม่กี่ดวง ในค่ำคืนที่มืดมิด ณ “กุดทึง” ซึ่งเป็นที่ทราบกันดีว่า ภาคอีสานของไทยนั้น หลายพื้นที่มีความแห้งแล้งอย่างมาก จังหวัดกาฬสินธุ์ ซึ่งตั้งอยู่ใจกลางของภูมิภาคนี้เป็นอีกจังหวัดหนึ่งที่ชาวนาที่นี่ต้องต่อสู้กับความแห้งแล้งด้วยความพยายาม และอดทน
แม้จะไม่มีน้ำแต่หาวิธีปลูกข้าวโดยใช้วิธีเจาะดิน ให้เป็นหลุมเล็ก ๆ แล้วนำกล้าข้าวที่เพาะไว้มาปักให้แน่น รอข้ามคืนเพื่อให้น้ำค้างช่วยให้ต้นข้าวฟื้นตัวจากที่เหี่ยวเฉาเพราะความร้อนในช่วงกลางวัน ถ้าปีไหนแล้งจัดข้าวตายเกือบหมด ทำให้ราษฎรอดอยากกันทั่ว
แต่ด้วยพระเมตตา เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน 2535 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรได้เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเยี่ยมเยียนราษฎรอำเภอเขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์ มีข้าราชการ และราษฎรรอเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทรับเสด็จเป็นจำนวนมาก ต่างก็พากันแปลกใจ เมื่อเฮลิคอปเตอร์พระที่นั่งบินวนเหนือบริเวณนั้นหลายรอบก่อนลงจอด ระหว่างที่บินมานั้น พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรได้ทอดพระเนตรสภาพแม่น้ำลำพะยัง ซึ่งมีลักษณะคดเคี้ยวคล้ายกับแม่น้ำสายอื่น ๆ ในภาคอีสาน คือหน้าน้ำ น้ำท่วม หน้าแล้ง น้ำแห้งผาก
เมื่อเฮลิคอปเตอร์พระที่นั่งลงจอดเรียบร้อยแล้ว พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรได้มีพระราชดำรัสกับกำนันวิชัย กว้างสวาสดิ์ กำนันตำบลคุ้มเก่าในขณะนั้น กำนันจึงได้กราบบังคมทูลว่า แถวนั้นเรียกว่า กุดทึง เป็นเวิ้งน้ำของลำพะยัง มีโขดหิน ซึ่งหน้าแล้งไม่มีน้ำ ขบวนเสด็จพระราชดำเนินจึงมุ่งหน้าไปบริเวณนั้นเพื่อไปให้ถึง “ลำพะยัง” ในขบวนเสด็จพระราชดำเนินนั้นไม่มีใครชำนาญเส้นทาง และยิ่งเป็นตอนกลางคืนด้วยแล้วแม้จะให้ชาวบ้านมาช่วยนำทางให้ แต่การเดินทางที่ยากลำบากเรียกได้ว่าเป็นการพยายามดั้นด้นไปให้ถึง ระหว่างทางล้วนเป็นทุ่งนา และทางเกวียนตะปุ่มตะป่ำ พาให้ทั้งขบวนนั่งไม่ติดเบาะโยกซ้ายทีขวาที หัวสั่นหัวคลอน คล้ายนักเต้นที่โยกไหวไปกับท่วงทำนองเพลงดิสโก้ตามสภาพเส้นทางที่ไม่น่าจะเรียกว่าถนนด้วยซ้ำไป ในที่สุดจึงมาถึงชายป่าละเมาะ ไปต่อไม่ได้และน่าจะหลงทางเพราะยังไม่เจอลำพะยัง
เรื่องราวของ “ถนนดิสโก้” จึงได้ถูกเล่าขานถึงความเป็นมาของ โครงการพัฒนาลุ่มน้ำลำพะยัง (ตอนบน) อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ซึ่งก่อให้เกิดประโยชน์แก่ราษฎรอำเภอเขาวง และพื้นที่ใกล้เคียง กว่า 4,600 ไร่
ตลอดระยะเวลา 30 กว่าปีที่ผ่านมา โครงการดังกล่าว ได้มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพราะเมื่อมีน้ำซึ่งเป็นปัจจัยพื้นฐานแล้วทำให้สามารถพัฒนาด้านอื่น ๆ ตามมาได้ไม่ยาก เมื่อน้ำสมบูรณ์ ข้าวจึงสมบูรณ์ พืชพรรณผลผลิตต่าง ๆ ได้มีความอุดมสมบูรณ์ สามารถสร้างผลผลิตทางการเกษตรที่มีคุณภาพสูง อาทิ ข้าวเหนียวเขาวงอินทรีย์ ควบคู่ไปกับพื้นฐานความมั่นคงในการทำการเกษตรตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
แม้ “ถนนดิสโก้” สายนี้จะมิได้มีเสียงเพลงครื้นเครงเหมือนเวทีเต้นรำ แต่กลับสร้างพลังใจให้แก่พสกนิกรชาวไทยได้สานต่อท่วงทำนองแห่งการพัฒนา ด้วยหัวใจที่มุ่งทดแทนคุณแผ่นดินของพวกเราทั้งหลายต่อไป