ถนนห้วยมงคล : ปฐมบทแห่งการพัฒนา
ถนนห้วยมงคล ตำบลทับใต้ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ คือ ปฐมบทแห่งการพัฒนาโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริที่จะเกิดขึ้นอีกมากมายในเวลาต่อมา
ในเดือนพฤษภาคม 2495 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้เสด็จพระราชดำเนินไปประทับแรม ณ วังไกลกังวล หัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และเสด็จพระราชดำเนินผ่านหมู่บ้านห้วยมงคล ตำบลทับใต้ อำเภอหัวหิน เนื่องจากเส้นทางกันดารไม่มีถนน รถยนต์พระที่นั่งติดหล่ม ชาวบ้านแถบนั้นได้ ออกมาช่วยเจ้าหน้าที่ทหาร ตำรวจ ช่วยกันออกแรงดันรถพระที่นั่งให้หลุดจากหล่มและสามารถแล่นต่อไปได้ในที่สุด
ครั้งนั้น พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงถามชาวบ้านว่า... “หมู่บ้านนี้ มีปัญหาอะไรบ้าง...”
ชาวบ้านก็กราบบังคมทูลว่า.. “ปัญหาใหญ่ที่สุด คือไม่มีถนน”
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร จึงได้พระราชทานรถบูลโดเซอร์ให้ตำรวจตระเวนชายแดนค่ายนเรศวร ไปใช้ในการดำเนินการสร้างถนน ใช้เวลาเพียงหนึ่งเดือนเท่านั้นก็แล้วเสร็จ ชาวบ้านห้วยมงคล จึงได้ใช้ “ถนนพระราชทาน” ประชาชนชาวห้วยมงคลจึงมีถนนใช้เพื่อการเดินทางขนผลผลิตออกสู่ตลาดหัวหินเพื่อจำหน่าย โดยใช้เวลาเพียง 15 - 20 นาทีเท่านั้น
ถนนสายห้วยมงคล ระยะทาง 11.5 กิโลเมตร นับเป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริด้านการพัฒนาชนบทโครงการแรก เปรียบเสมือนปฐมบทแห่งการพัฒนา ที่ต่อมาได้รับการขยายผลการดำเนินงานสู่การพัฒนาชนบททั่วราชอาณาจักร
ถนนสายนี้ได้นำความสุขมาสู่ราษฎรในหมู่บ้าน เนื่องด้วยสามารถนำผลิตผลจากอาชีพเกษตรกรรมออกไปจำหน่ายได้เป็นผลดี การประกอบอาชีพและการดำรงชีวิตในด้านต่าง ๆ มีความสะดวกเนื่องด้วยมีถนนเป็นทางสัญจรที่อำนวยประโยชน์นานัปการ ส่งผลให้เศรษฐกิจชุมชนดีขึ้น ท้องถิ่นได้รับการพัฒนา และมีความเจริญติดตามมาหลายด้าน
ถนนห้วยมงคลปฐมบทแห่งการพัฒนานี้ จึงเหมือนกับต้นน้ำลำธารแห่งพระมหากรุณาธิคุณที่จะไหลเอิบอาบไม่ขาดสายไปในทุกพื้นที่ที่มีราษฎรหรือพสกนิกรของพระองค์อยู่